Soğuk mezeler, genellikle çeşitli daldırmalıklar (dips), salatalar, turşulanmış veya marine edilmiş sebzeler/proteinler ve küçük porsiyonlu atıştırmalıklar şeklinde karşımıza çıkar.
1. Akdeniz ve Orta Doğu Mutfağı: Mezelerin Cenneti
Bu bölge, soğuk mezelerin en zengin ve çeşitli olduğu yerlerden biridir. Mezeler, burada bir yaşam tarzının, paylaşmanın ve misafirperverliğin önemli bir parçasıdır. Genellikle zeytinyağı, limon suyu, sarımsak, taze otlar ve baharatlarla zenginleştirilirler.
- Humus (Ortadoğu Geneli): Nohut, tahin, limon suyu, sarımsak ve zeytinyağı ile hazırlanan kremamsı bir diptir. Genellikle pide veya lavaşla servis edilir.
- Babagannuş / Patlıcan Salatası (Ortadoğu Geneli, Türkiye): Közlenmiş patlıcan, tahin, yoğurt (Türkiye'de) veya zeytinyağı, sarımsak ve baharatlarla yapılan bir mezedir.
- Tabbouleh (Lübnan, Suriye): İnce kıyılmış maydanoz, domates, nane, soğan, ince bulgur, limon suyu ve zeytinyağı ile yapılan ferahlatıcı bir salatadır.
- Haydari (Türkiye): Süzme yoğurt, sarımsak ve nane ile yapılan koyu kıvamlı, ferahlatıcı bir yoğurt mezesidir.
- Ezme (Türkiye): İnce doğranmış domates, biber, soğan, maydanoz ve bol baharatla hazırlanan acılı bir domates-biber salatasıdır.
- Zeytinyağlılar (Türkiye, Yunanistan): Zeytinyağlı yaprak sarma, barbunya pilaki, enginar, taze fasulye gibi soğuk servis edilen sebze yemekleri.
- Cacık / Tzatziki (Türkiye, Yunanistan): Yoğurt, rendelenmiş salatalık ve sarımsakla yapılan, genellikle nane ile lezzetlendirilen ferahlatıcı bir diptir.
- Dolma / Sarma (Genel): Zeytinyağlı ve pirinçle doldurulmuş sebzeler (üzüm yaprağı, biber, kabak çiçeği) soğuk olarak servis edilir.
- Antipasti (İtalya): Ana yemek öncesi sunulan çeşitli soğuk başlangıçlar. Kürlenmiş etler (prosciutto, salam), çeşitli peynirler, marine edilmiş sebzeler (zeytin, enginar kalbi, güneşte kurutulmuş domates) ve bruschetta gibi öğeleri içerir.
- Tapas (İspanya): Küçük porsiyonlu, çeşitli yiyeceklerin sunulduğu bir İspanyol geleneği. Soğuk tapalar arasında marine edilmiş zeytinler, çeşitli peynirler, tortilla española (patatesli omlet dilimleri) ve gazpacho (soğuk domates çorbası) yer alır.
- Meze Platter / Smørrebrød (İskandinavya): Açık sandviçler (smørrebrød) veya çeşitli soğuk etler, peynirler, marine balık (ringa balığı, gravlax) ve turşular içeren tabaklar.
- Salade Niçoise (Fransa): Ton balığı, haşlanmış yumurta, zeytin, taze sebzeler ve ançüez içeren doyurucu bir salata.
- Olivier Salatası (Rusya/Doğu Avrupa): Patates, havuç, bezelye, turşu, yumurta ve mayonez ile yapılan klasik bir salata (Rus salatası olarak da bilinir).
- Kimchi (Kore): Fermente edilmiş Çin lahanası veya turpunun acı biber salçası ve sarımsakla hazırlanmış ulusal yemeğidir. Çoğu öğünde bir yan yemek olarak servis edilir.
- Tsukemono (Japonya): Çeşitli sebzelerin tuz, sirke veya miso ile fermente edilerek hazırlanan turşularıdır (örneğin takuan - daikon turşusu, gari - zencefil turşusu). Yemeklerin yanında iştah açıcı olarak sunulur.
- Liangcai (Çin): Genellikle baharatlı soslarla hazırlanan sebze (salatalık, brokoli) veya erişte salatalarıdır.
- Raita (Hindistan): Yoğurt, salatalık, domates, soğan ve baharatlarla yapılan ferahlatıcı bir garnitür veya dip sos.
- Chutney (Hindistan): Meyve, sebze, ot ve baharatların ezilerek yapılan tatlı veya acı sosları.
- Guacamole (Meksika): Ezilmiş avokado, soğan, domates, kişniş ve lime suyu ile yapılan popüler bir dip. Taco ve cipslerle yaygın olarak tüketilir.
- Ceviche (Peru): Çiğ balık veya deniz ürünlerinin limon/lim suyu, acı biber ve baharatlarla marine edilmesiyle hazırlanan ferahlatıcı bir mezedir.
- Salsa (Meksika, ABD): Çeşitli taze veya konserve domates, soğan, biber ve kişnişle yapılan soslar, genellikle cipsle veya ana yemeklerin yanında servis edilir.
- Coleslaw (Kuzey Amerika): Lahana ve havuçtan yapılan mayonez bazlı bir salata, genellikle barbekü ve hızlı servis restoranlarında popülerdir.